Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Tunel kolejowy w Rydułtowach


W Rydułtowach, górniczym mieście położonym pomiędzy Rybnikiem a Wodzisławiem Śląskim, znajduje się najstarszy w Polsce i najdłuższy na Śląsku tunel kolejowy, ciągnący się od osiedla Orłowiec po pola na wschód od Czernicy. Tunel wydrążono pod koniec lat 50. XIX wieku na linii kolejowej, która połączyła Racibórz z Rybnikiem i dalej z Katowicami. Jego długość wynosi 727 m. W pierwszych dniach II wojny światowej tunel wysadzili polscy saperzy; został odbudowany w 1942 roku.

Historia tunelu

Zdecydowana większość ludzi, którzy odwiedzają Rydułtowy zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że tuż pod ich stopami znajduje się cud architektury. Tunel budowany był przez kilka lat a przypomnijmy, że druga połowa XIX w. to wielki rozwój przemysłu. Zapotrzebowanie na węgiel stale rosło, a ten można było wtedy transportować w dużych ilościach i na dalekie odległości tylko koleją, dlatego też konieczne było poprowadzenie linii kolejowej z Rydułtów w stronę Nędzy i dalej do Raciborza. Tak wielkie przedsięwzięcie technologiczne na owe czasy stanowiło spory problem. Rozwiązała go ówczesna spółka akcyjna Wilhelmsbahn, która podjęła się tego zadania. Budowa tunelu trwała ponad 3 lata, podczas, której natrafiono na spore problemy. Niestabilny grunt dawał budowlańcom się we znaki. W 1857 r. tunel zawalił się. Wszystkiemu winne były ruchy górotworu spowodowane eksploatacją górniczą prowadzoną pod miastem Rydułtowy. 100 metrów tunelu zostało całkowicie zniszczone. Dzięki zaangażowaniu górników oddało się go odbudować i wzmocnić. W swojej historii raz jeszcze doszło do zawalenia konstrukcji, lecz tym razem odbyło się to całkowicie zgodnie z planem. Podczas wybuchu II Wojny Światowej 1 września 1939r. dokładnie o godzinie 5.09 żołnierze Wojska Polskiego broniący Rydułtów wysadzili tunel w powietrze. Miało to powstrzymać nacierające wojska niemieckie. Okazało się jednak, że zablokowanie linii kolejowej Racibórz – Rybnik nie spowolniło ataku. Tunel został odbudowany i przywrócony do eksploatacji w 1942 r.

Tunel współcześnie

W przeciwieństwie do wielu zabytków z XIX w. rydułtowski tunel jest cały czas w użyciu. Regularnie odbywa się w nim ruch kolejowy na trasie Racibórz – Rybnik i dalej w stronę Katowic. Jest ważnym elementem na szlaku kolejowym, który wykorzystuje się nie tylko do przewozów pasażerskich ale przede wszystkim towarowych. Każdego dnia przejeżdża przez niego kilkadziesiąt ciężkich składów. Każdy z nich liczy ok. 50 wagonów wypełnionych węglem. Tunel od ponad 160 lat radzi sobie doskonale z takim natężeniem ruchu kolejowego, i jak na razie nie widać na nim żadnych oznak zmęczenia co nie dziwi, jeśli spojrzeć w dane liczbowe ujawniające skalę przedsięwzięcia budowlanego. Aby uszczelnić konstrukcję i zabezpieczyć ją przed naporem wód gruntowych użyto podczas jego budowy aż 20 000 ton łoju oraz innego rodzaju tłuszczu. Efekt widać do dziś. Każdy pasażer może podziwiać go na własne oczy za każdym razem, kiedy pociąg niknie w mroku tego jedynego w Polsce zabytku techniki kolejowej o tak wielkich walorach architektonicznych i historycznych.

Tunel kolejowy w Rydułtowach pomimo tego, że jest w świetnej kondycji i, że cały czas odbywa się w nim ruch kolejowy zamknięty jest dla ruchu pieszego. Wynika to tylko i wyłącznie ze względów bezpieczeństwa. Wejść do niego mogą tylko odpowiednie służby ratunkowe, natomiast wszyscy wielbiciele zabytków techniki mogą podziwiać go tylko i wyłącznie po ówczesnym uzgodnieniu z PKP Polskie Linie kolejowe, które są właścicielem tunelu.

Już pierwsze spojrzenie daje do zrozumienia, że tunel w Rydułtowach powstał w czasie, kiedy walory architektoniczne były nie mniej ważne niż estetyczne. Wejścia po obu stronach ozdobione są specjalnymi wieżami zbudowanymi w duchu epoki. Nie trzeba być znawcą architektury ani technologii budowlanych aby spostrzec, że tunel w Rydułtowach to wyjątkowa budowla, której na pewno warto przyjrzeć się bliżej.

Lokalizacja
ulica Żelazna 4
44-280 Rydułtowy
Rydułtowy
Region Rybnicko-Raciborski
w mieście
Informacje ogólne
: technika i nauka, transport i komunikacja
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
1565
/Media/Default\.MainStorage/Poi/2bpo1wxn.vks\1565.mp3

W pobliżu
Rydułtowy
Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.
Rydułtowy
W Rydułtowach przy KWK "Rydułtowy" w budynku byłej wagi tej kopalni zlokalizowana jest Kopalniana Izba Pamięci. Już samo miejsce, gdzie znajduje się Izba Pamięci KWK Rydułtowy – Anna zasługuje na uznanie. Niegdyś umiejscowiona była tu waga drobnicowa służąca do ważenia urobku lądującego później na wozie konnym czy naczepie samochodu ciężarowego. Fasada budynku zdradza jego charakter. Powstał w 1906r. i każdy element, który możemy zobaczyć na zewnętrznych ścianach świadczy o tym, że mamy do czynienia z zabytkiem wielkiej wagi. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie miał wątpliwości i w 1984r. wpisał budynek do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego.
Rydułtowy
Rydułtowy, nieduże miasto, położone w sąsiedztwie Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, od ponad 200 lat zalicza się do najważniejszych na Górnym Śląsku ośrodków wydobycia węgla kamiennego. Na początku XXI wieku wciąż funkcjonuje tutaj kopalnia „Rydułtowy–Anna”, która wkrótce będzie fedrować w jednym z najgłębszych szybów w Europie – sięgającym ponad 1200 metrów. Z pewnością dla każdego turysty interesująca będzie wizyta w izbie pamiątkowej, którą urządzono w zabytkowym, stuletnim budynku wagi drobnicowej. W Rydułtowach i okolicy zachowały się także zabudowania starych szybów.
Czernica
Jak na niewielką miejscowość, Czernica koło Rydułtów jest wyjątkowo zasobna w interesujące, często zabytkowe, obiekty. Warto tutaj zobaczyć budynek dawnej karczmy, która pełniła też przez jakiś czas rolę świątyni(!) oraz tunel kolejowy z połowy XIX wieku. Ale szczególnej uwagi wart jest neogotycki pałac, wybudowany przez rodzinę Rothów w latach 1880-1885, ładnie odrestaurowany i mieszczący instytucje użyteczności publicznej. Trzeba też pamiętać, że w Czernicy urodził się wybitny polski kompozytor, Henryk Mikołaj Górecki.
Rydułtowy
Początki wzniesienia pierwszego kościoła św. Jerzego w Rydułtowach nie są wyjaśnione dokładnie. Wiadomo jednak, że dzisiejsza świątynia jest już czwartą z kolei na tym miejscu, a tutejsza parafia istnieje co najmniej od 1501 r. Duża, neogotycka budowla obecnego kościoła pochodzi z końca XIX w. Osobliwością jest znajdujący się obok krzyż pokutny o dwóch ramionach poprzecznych, będący jedynym tego rodzaju obiektem na terenie Polski.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Wodzisław Śląski
Restauracja znanego śląskiego kucharza Remigiusza Rączki, serwująca tradycyjne dania śląskie, ale nie tylko.
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>
Jankowice
Restauracja Hotelu Spa LASKOWO *** słynie z doskonałej kuchni polskiej, w jej tradycyjnej jak i nowatorskiej odsłonie. K... więcej>>
Pawłowice
Restauracja na ziemi Śląskiej przy drodze krajowej nr 81 na trasie Wisła-Katowice w bezpośrednim sąsiedztwie stacji pali... więcej>>
Noclegi
Pszów
Gościniec Sportowy położony jest na rekreacyjno-widokowym terenie bezpośrednio przy boisku "Górnika" w miejscowości Pszów.
Rybnik
Rezydencja Pod Wiatrakiem znajduje się w rybnickiej dzielnicy Popielów. Dysponuje pięcioma gustownie urządzonymi pokojami. W ofercie posiadamy trzy pokoje trzyosobowe typu Superior, jeden pokój czteroosobowy Typu Studio oraz ekskluzywny Apartament dla Nowożeńców.
Wodzisław Śląski
Dworek nad Stawem to wspaniały kompleks położony wśród drzew nad stawem, pośród bujnej zieleni. Apartamenty są przeznaczone dla osób podróżujących służbowo, indywidualnie lub grupowo.
zobacz więcej
Gastronomia
Rydułtowy
Restauracja, w której menu królują dania kuchni śląskiej i autorskie przepisy rodziny Niesporek.
Radlin
Dom Przyjęć "Arkadia" znajduje się w doskonałym położeniu w połowie drogi między Wodzisławiem Śląskim i Rybnikiem przez co jest bardzo atrakcyjnym miejscem wszelkich uroczystości z dala od miejskiego gwaru.
zobacz więcej